តើការមានអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច ល្អឬអាក្រក់?

ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរទៅស្រុកកំណើតនៅសប្តាហ៍នេះក្នុងពេលឈប់សម្រាក។ ដូចសព្វមួយដង ខ្ញុំបានដើរទៅកាន់ចេតិយរបស់ជីដូនជីតានៅខាងក្រោយផ្ទះ ហើយចំណាយពេលប្រមាណ១៥នាទី អង្គុយគិតពីញាតិមិត្តនិងអនុស្សាវរីយទាំងទ្បាយ ដែលបានជួបប្រទះកន្លងមក។​​​ ការសញ្ជឹងគិតបែបនេះ បានផ្តល់ត្រលប់មកខ្ញុំវិញនូវអារម្មណ៍រីករាយរយៈពេលខ្លី ហើយសោកសៅនៅទីបញ្ចប់។​ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំក៏មានអារម្មណ៍ស្រទ្បះមុខមាត់ផងដែរ នៅពេលត្រលប់មកភ្នំពេញវិញ។នេះគឺជា “អារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច” ដែលជាការរំលឹកពីពេលវេលារីករាយពីអតីតកាល ពីមនុស្ស (ដូចជាញាតិមិត្តដែលឃ្លាតទៅឆ្ងាយ) ដោយគិតថាព្រឹត្តិការណ៍នោះជាពេលវេលាសប្បាយបំផុត ហើយចង់ឲ្យវាត្រលប់មកវិញ។ មនុស្សភាគច្រើនមានអារម្មណ៍បែបនេះជាញឹកញាប់ ហើយជាពិសេសនៅពេលពួកគេមានអារម្មណ៍មិនសប្បាយចិត្តឬឯកា។ ចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៧មក មានការសិក្សាជាច្រើនអំពីប្រធានបទនេះ។ និសិត្សវេជ្ជសាស្រ្តជនជាតិស្វីស Johannes Hofer បានចាត់ទុកអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច (nostalgia) ថាជាជំងឺផ្លូវចិត្តមួយប្រភេទស្រដៀងនឹងការធ្លាក់ទឹកចិត្ត (depression) ដែលត្រូវការព្យាបាល ព្រោះវាអាចបណ្តាលឲ្យមានជំងឺដទៃទៀត។ លោកបានសិក្សាលើទាហានស្វីសដែលមានអាម្មណ៍នឹកផ្ទះ នៅពេលពួកគេធ្វើសង្រ្គាមនៅបរទេស ហើយពួកគេកើតមានជំងឺផ្សេងៗទៀត ដែលឬសគល់ចេញពីអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោចនឹកស្រុកកំណើត។ ចាប់ពីពេលនោះមក អារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច ត្រូវបានចាត់ទុកជាជំងឺផ្លូវចិត្តមួយដោយក្រុមវេជ្ជសាស្រ្ត។​ ក្រោយមកទៀត ដោយមាន មនុស្សកាន់តែច្រើនទ្បើងៗមានជំងឺនេះ ជាពិសេសជនចំណាកស្រុកទៅបរទេស ដែលតែងនឹកស្រុកកំណើតខ្លួនរបស់ខ្លួន។ ការសិក្សាជាច្រើនទៀតក៏បានធ្វើទ្បើងដើម្បីបញ្ជាក់ថាអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោចនេះ គឺពិតជំងឺផ្លូវចិត្តមែន ឬក៏ជាបាតុភូតផ្លូវចិត្តធម្មតារបស់មនុស្ស។ រហូតមកដល់ដើមសតវត្សទី២១នេះ អ្នកស្រាវជ្រាវពីររូបគឺ Erica Hepper និង​ Clay Routledge បានរកឃើញថាវាជាអារម្មណ៍ធម្មតារបស់មនុស្សទេ។ ជាទូទៅមនុស្សមានអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច យ៉ាងហោចណាស់មួយដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ហើយវាអាចលើសពីនេះបើពួកគេមានអាយុកាន់តែច្រើន។ ជាជាងចាត់ទុកវាជាជំងឺផ្លូវចិត្ត ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗក៏បានបង្ហាញផងដែរថា អារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោច គឺជាបទពិសោធមានផលប្រយោជន៍ទៅវិញ។ វាជួយឲ្យយើងអាចភ្ជាប់អតីតកាលទៅនឹងអនាគត ដែលអាចឲ្យយើងយល់ពីខ្លួនឯងនិងអត្ថន័យជីវិតកាន់តែច្បាស់។ ជាលទ្ធផល វាធ្វើឲ្យមានអារម្មណ៍សប្បាយ និងអាចបំបាត់នូវភាពតប់ប្រមល់ ធ្វើឲ្យយើងសប្បាយចិត្តជាងមុន ជឿជាក់លើខ្លួនឯងជាងមុន និងមើលទៅអនាគតប្រកបដោយសុទ្ធិនិយម។ ដូច្នេះអារម្មណ៍ស្រងេះស្រងោចមិនអាក្រក់នោះទេ។ វាជាកម្លាំងចិត្តក្នុងការរៀបចំនិងអនុវត្តគោលដៅអនាគត។ ការចំណាយពេលម្នាក់ឯង ឬជាមួយញាតិមិត្ត គិតពីពេលវេលាល្អៗ និងមនុស្សដែលយើងគោរពស្រទ្បាញ់ពីអតីតកាល គឺជាសកម្មភាពមានប្រយោជន៍ដល់សុខភាព